محمد تقي جعفري
154
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
در اين هنگام كارزار كه محتويات مغزها در هم و بر هم و دلها در شورش و اضطراب غوطه ور شده ، گوش به صداى چكاچاك شمشيرها كه فضا را پر كرده ، فرا مده . از هيكلهاى تنومند ، روى مركبها كه مانند كوهى سر بفلك كشيده ديده مىشوند ، مرعوب مباش . زيرا : در آن همه هيكل ز دل و جان خبرى نيست جز وسوسه و فكر پريشان خبرى نيست بيهوده به خود راه مده ترس و هراسى مشتى دد و ديوند ز انسان خبرى نيست ( 1 ) مقاومت كن ، متزلزل مباش ، كسى كه تكيه گاهش خدا است ، از انبوه دشمن بيم و هراسى ندارد . 3 ، 4 ، 5 ، 6 - اعر اللَّه جمجمتك تد فى الأرض قدمك ارم ببصرك اقصى القوم و غضّ بصرك ( جمجمه ات را به خدا بسپار قدمت را روى زمين چونان ميخ فرو رفته ثابت بدار ، چشم به آخرين صفوف دشمن بدوز و ديده از انبوه دشمن بپوش ) . جمجمه اى كه چون گوى بىاختيار تسليم چوگان الهى نباشد ، دير يا زود گوى پيش پاى قوانين طبيعت گشته ، راه نابودى را پيش خواهد گرفت . فرزندم ، تأكيد مىكنم كه مالك زندگى و مرگ خدا است . نيروها و حركات و دگرگونىها همه و همه در ميدان مشيت الهى بجريان مىافتند . لا حول و لا قوّة الَّا باللَّه .
--> ( 1 ) دو بيت فوق منسوب به غمام همدانى است . مصرع اول بيت دوم را ، بمناسبت موضوع بحث تغيير داديم و در بيت غمام به اين ترتيب است : « بيهوده مؤدب منشين مىخور و پاكش » .